Home Projekty Archiwalne Trwałe zachowanie siedlisk i motyli w sieci Natura 2000 w Południowo Zachodniej Polsce”

Trwałe zachowanie siedlisk i motyli w sieci Natura 2000 w Południowo Zachodniej Polsce”

0
0
banerek_motylek

 

Zapraszamy na stronę projektu >>
„Z tych filmów nie tylko dowiecie się jak zaskakujące są motyle. Czy ktoś z was pomyślał o tym, że larwy niektórych mogą być podstępne i drapieżne? Polecam serdecznie, pokazuje jak piękne i ciekawe są to stworzenia i co zostało zrobione dla ich ochrony w ramach projektu EKO- UNII” – Adam Wajrak.
Zapraszamy do działu Filmy >>
 ]]>

Projekt „Trwałe zachowanie zagrożonych siedlisk i motyli w sieci Natura 2000 w Południowo Zachodniej Polsce”, dofinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach V Osi Priorytetowej, Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 oraz z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Planowany całkowity koszt realizacji projektu: 3 416 646,20 PLN
w tym
z środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego: 2 904 149,27 PLN
ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – 512 496,93 PLN

Celem strategicznym projektu jest trwałe zachowanie populacji motyli i ich siedlisk chronionych Dyrektywą Siedliskową na obszarze Południowo Zachodniej Polski. Koncentrujemy uwagę na rzadkich motylach jak: przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia), czerwończyk fioletek (Lycaena helle), czerwończyk nieparek (Lycaena dispar), modraszek telejus (Maculinea teleius), modraszek nausitous (Maculinea nausithous).

Główne cele projektu to:

  • przywrócenie stanu siedlisk łąk z okresu aktywnej lecz ekstensywnej gospodarki rolnej
  • pomoc w zapewnieniu trwałych źródeł finansowania ochrony łąk
  • współpraca z naukowcami oraz monitoring działań ochronnych i ich efektów
  • edukacja beneficjentów projektu- rolników, organizacji pozarządowych, władz gmin
  • wsparcie działań rolników specjalistycznym sprzętem mogącym działać w warunkach łąk wilgotnych, dostosowanym do wysokiego koszenia (15 cm).

Najważniejsze efekty projektu to ustabilizowanie i stworzenie warunków do wzrostu populacji chronionych, rzadkich motyli, zachęcenie rolników do trwałej pracy na rzecz przyrody połączonej z zachętami z programów rolnośrodowiskowych na w/w obszarze. Poprzez edukację pokażemy, że Natury 2000 nie należy się bać.

W ramach projektu przewidujemy włączenie do ochronny 950 ha siedlisk na wybranych obszarach Natura 2000 na terenie województwa dolnośląskiego i opolskiego:

  • „Łąki Gór i Pogórza Izerskiego” PLH020102
  • „Góry i pogórze kaczawskie” PLH020037
  • „Masyw Ślęży” z rezerwatem „Łąka Sulistrowicka’” PLH020040
  • „Ostoja nad Bobrem” PLH020054
  • „Trzcińskie Mokradła” PLH020105
  • „Bory Dolnośląskie” PLB020005
  • „Karkonosze” PLH020006
  • ”Łąki w okolicach Kluczborka nad Stobrawą” PLH160013
  • „Dolina Oleśnicy i Potoku Boguszyckiego” PLH020091
  • „Bierutów” PLH020065

Ponadto:

  • Park Krajobrazowy Doliny Bobru
  • Rudawski Park Krajobrazowy
  • Przemkowski Park Krajobrazowy
  • Tereny przylegające do obszaru „Karkonosze”, „Lasy Grędzińskie”, „Góry i pogórze kaczawskie”oraz do Rudawskiego Parku Krajobrazowego

W ramach realizacji projektu przewidziane są następujące zadania:

  1. Zakup wydajnego specjalistycznego sprzętu do pracy na trudnych, m.in. wilgotnych łąkach.
  2. Selektywne usuwanie sukcesji naturalnej na łąkach – selektywne karczowani i wykaszanie.
  3. Inicjalne koszenie i zbiór pokosu.
  4. Koszenie roślinności ekspansywnej.
  5. Wsparcie naukowe projektu.
  6. Przygotowanie planów rolnośrodowiskowych wraz z beneficjentami.
  7. Komunikacja i rozpowszechnianie wyników projektu.
  1. Zakup wydajnego specjalistycznego sprzętu do pracy na trudnych, m.in. wilgotnych łąkach.
    Przewidujemy zakup 2 ciągników (od 99 KM) z osprzętem do koszenia łąk (2 kosiarki dyskowe, 2 przetrząsarko- zgrabiarki, 2 prasy zwijające, 2 przyczepy platformowe, 2 komplety kół bliźniaczych, 2 ładowacze czołowe, 2 chwytaki do bel, 2 systemy najazdowe, 2 kosiarko-rozdrabniacze), 1 wykaszarki ręcznej (mikrociągnik jednoosiowy) i przyczepy z siedziskiem. Sprzęt ten pozwoli nam wykosić inicjalnie najtrudniejsze łąki, zrealizuje prace przy wykaszaniu roślin inwazyjnych, pozwoli zbelować i wywieźć siano poza tereny ochronne. Biorąc pod uwagę duża skalę prac (ok. 480 ha koszenia inicjalnego, ok 80 ha koszeń roślin ekspansywnych, belowanie i wywóz bel), rozproszenie łąk jedynym wyjściem było zaproponowanie dwóch takich samych kompletów sprzętu rolniczego, które mogłyby pracować jednocześnie na dwóch obszarach. Dzięki temu możliwe będzie obsłużenie po ok. 240 ha najtrudniejszych łąk specjalistycznymi traktorami, które to poprzez np. bliźniacze koła (podwójne koła na przodzie i tyle) lub specjalnie szerokie opony mogą radykalnie zmniejszyć nacisk na podłoże i wjechać na wilgotne tereny nie topiąc ciągnika i nie niszcząc runi. Sprzęt będzie przechowywany w dwóch bazach terenowych: pierwsza w powiecie milickim, druga – w lwóweckim.
  2. Selektywne usuwanie sukcesji naturalnej na łąkach – selektywne karczowani i wykaszanie.
    Karczowanie sukcesji naturalnej w projekcie przeprowadzimy na powierzchni 170 ha Korzystając z wytycznych naukowych, przygotowanych w formie pisemnej z załącznikami mapowymi, poza sezonem wegetacyjnym będziemy usuwać niepożądaną roślinność (drzewa, krzewy) zlecając te prace zewnętrznym wykonawcom. 
    Słowo „selektywne” oznacza tu, iż nie wycinamy wszystkiego, gdyż znany jest fakt, że pewne rośliny i ich usytuowanie wpływają korzystne na populacje motyli( dają cień, pozwalają się schronić), etc. Stąd będziemy zostawiać część zakrzaczeń wierzbowych, zakrzewienia przy rowach melioracyjnych, tworzące swoiste biotony, także ze względu na potrzeby innych gatunków i wzbogacanie bioróżnorodności. Z drugiej strony wiemy, że zadrzewienia i zakrzewienia powodują fragmentację siedlisk i zagrożenie dla niektórych gatunków w tym motyli objętych projektem. Dlatego będziemy w tym działaniu odtwarzać też korytarze łączące izolowane łąki. Wykarczujemy a następnie będziemy utrzymywać przez wykaszanie bariery powstałe między kiedyś połączonymi obszarami łąkarskimi. Karczowanie zostanie przeprowadzone w dwóch etapach tzn. w okresie jesieni i zimy 2010/2011 oraz 2011/2012. W uzgodnieniu z rolnikami roślinność wykarczowana zostanie wywieziona poza łąki i wykorzystana energetycznie w gospodarstwie rolnika.
  3. Inicjalne koszenie i zbiór pokosu.
    Inicjalne koszenie jest specjalnym koszeniem na łąkach trudnych, nieużytkowanych, po karczowaniu lub po odłogowaniu, a także na łąkach wilgotnych lub podmokłych, gdzie niezbędny będzie specjalistyczny sprzęt. Nieużytkowane łąki będą koszone na odpowiedniej wysokości powyżej 10 cm (optymalne 15 cm) z wykorzystaniem specjalistycznych kosiarek. Zamierzamy podzielić się tutaj pracą z rolnikami. Na ponad połowie trudniejszych łąk (ok 480 ha) będziemy korzystali przede wszystkim z naszego specjalistycznego sprzętu. Na łąkach łatwiejszych zawrzemy zewnętrze umowy na wykaszanie z rolnikami gotowymi podjąć się tego (ok 320 ha). Jest to niezbędne ze względu na skalę projektu i krótki czas, w którym należy skoncentrować prace polowe z punktu widzenia ochrony motyli.
    Kosić będziemy przede wszystkim maszynowo za pomocą specjalistycznych traktorów i kosiarek ( łącznie 800 ha). Jednak dla najbardziej wilgotnych łąk, które stanowią ok. 5 % (45 ha) łąk w naszym projekcie, przewidujemy wykaszanie ręczne z wynoszeniem ręcznym siana. W związku koniecznością późnego wykaszania podyktowanego fazami rozwoju motyli i ich larw, przewidujemy skoncentrowanie prac we wrześniu (na łąkach trzęślicowych po 15 września) i październiku oraz przy sprzyjających warunkach pogodowych także w listopadzie.
    Po podsuszeniu i przerzuceniu, siano zostanie zwałowane i zbelowane. Zebrane i zbelowane (baloty) siano zostanie wywiezione z łąk specjalnymi przyczepami do siana i może zostać wykorzystane energetycznie lub do ściółkowania w gospodarstwie w wypadku dobrego wysuszenia. W przypadku większej wilgotności przeznaczone zostanie do kompostowania. Doświadczenia innych organizacji gospodarujących na takich łąkach wskazują na znikomą przydatność paszową tego siana, a energetyczne wykorzystanie ograniczone jest ilością instalacji oraz wilgotnością balotów.
  4. Koszenie roślinności ekspansywnej.
    Wstępna ocena działek wskazała, że pojawiły się na nich gatunki ekspansywnej i inwazyjnej roślinności jak: nawłoć kanadyjska, trzcina, trzcinnik czy wrotycz. Grożą one zachowaniu cennych łąk i motyli. Planujemy na łąkach objętych projektem dwukrotnie w roku wykaszać i zbierać pokos tych roślin w celu ograniczenia ich ekspansji i stworzenia warunków do odbudowy siedlisk. Roślinność po skoszeniu zostanie podsuszona, zgrabiona i zbelowana a następnie wywieziona poza teren chroniony na miejsca uzgodnione z rolnikiem.  Obszar objęty koszeniem roślinności ekspansywnej został oszacowany na 80 ha tj. ponad 8 % rewitalizowanych w projekcie powierzchni. Roślinność inwazyjna będzie koszona wiosną i jesienią przez 3 lata. Całość będzie monitorowana przez naukowców i w razie konieczności modyfikowana np. co do terminu koszenia, by uniknąć kolizji z gatunkami chronionymi.
  5. Wsparcie naukowe projektu:

    a. Inwentaryzacje przyrodnicze poszczególnych działek: botaniczna i entomologiczna.
    Coroczna inwentaryzacja przyrodnicza pod kątem gatunków lub siedlisk Natura 2000 – mapowanie siedlisk motyli min. przeplatki aurinii i czerwończyka fioletka, nieparka oraz modraszków. Dokumentacja faunistyczna będzie się głównie opierać na danych pochodzących z obserwacji motyli w terenie.

    b. Zalecenia i wytyczne co do sposobu rekultywacji poszczególnych działek.
    Dla poszczególnych działek po inwentaryzacji przyrodniczej a przed podjęciem prac zostaną opracowane zalecenia, w formie pisemnej z zaznaczeniem na mapach poszczególnych istotnych powierzchni. Naukowe zalecenia i wytyczne co do sposobu rekultywacji będą dotyczyły m.in. terminów prac, miejsc pozostawienie roślinności lub jej grup – korzystnych dla motyli, wykaszania bądź pozostawiania pewnych partii łąk nie koszonych, sposobu wykaszania roślin inwazyjnych. Wytyczne te otrzyma rolnik oraz osoba prowadząca prace oraz nadzorujący organizator prac w terenie.

    c. Monitoring naukowy- ewaluacja efektów projektu.
    Monitoring jak i inwentaryzacje botaniczna i entomologiczna powinny być ponawiane co roku do zakończenia projektu. Monitoring winien śledzić zmiany rozmieszczenia, występowania roślin oraz populacji motyli oraz efekty zwalczania roślin inwazyjnych. Po każdym rocznym monitoringu zostanie przygotowany raport podsumowujący jego wyniki.

    d. Broszura naukowa podsumowująca efekty projektu.
    Broszura stanowi także element komunikacji i rozpowszechniania wyników projektu.
  6. Przygotowanie planów rolnośrodowiskowych wraz z beneficjentami.
    Zakładamy, że wszyscy rolnicy współpracujący z nami będą mieli sfinansowane programy rolnośrodowiskowe umożliwiające wieloletnią ochronę łąk.  To działanie jest dla nas bardzo ważne, gdyż zagwarantuje trwałe efekty rewitalizacji łąk poprzez pomoc we włączeniu właścicieli lub dzierżawców w system programów rolnośrodowiskowych. Stąd dużą wagę przywiązujemy do sfinansowania indywidualnych 5 letnich programów rolnośrodowiskowych w PROW na lata 2007-13, które są zobowiązaniem dla rolnika dla postępowania proekologicznego, ale też przynoszą mu określone korzyści.
  7. Komunikacja i rozpowszechnianie wyników projektu:

    a. „Motylaty” – wydawany co kwartał biuletyn – komunikaty kierowane do rolników, doradców rolnośrodowiskowych, gmin, organizacji pozarządowych. Biuletyn będzie zawierał informacje o projekcie i zaawansowaniu jego realizacji, o chronionych gatunkach, sieci Natura 2000 oraz inne przydatne dla beneficjentów projektu i zainteresowanych osób wiadomości. Przez ponad 3 lata przygotujemy 13 numerów biuletynu. Komunikaty będą zamieszczane na stronie WWW projektu – www.motyle.natura2000.pl, powielane w nakładzie 200 egz. oraz rozsyłane w formacie elektronicznym do posiadających pocztę elektroniczną odbiorców.

    b. Cztery krótkie (4-5 min) filmy edukacyjne – wyprodukujemy je w trakcie realizacji projektu relacjonując poszczególne dziania. Będziemy współpracować przy przygotowaniu filmów z naukowcami. Kolejne odcinki będą ze sobą powiązane tak, że na koniec projektu, po ich zmontowaniu powstanie dłuższa filmowa relacja z projektu (24-30 min). Filmy będą zamieszczane w Internecie na stronie projektu – www.motyle.natura2000.pl i będą stanowiły wizualne uzupełnienie „Motylatów”. Film powielimy też w ilości 100 egz. na CD.

    c. Strona WWW projektu – www.motyle.natura2000.pl, związana ze stronami Stowarzyszenia Eko-Unia, ma pomóc w przybliżeniu projektu i jego głównych założeń wszystkim zainteresowanym ochrona środowiska osobom. Strona będzie regularnie redagowana i aktualizowana przez cały okres trwania projektu, dzięki czemu na bieżąco będą pojawiały się na niej informacje o pracach prowadzonych w projekcie, interesujące artykuły dotyczące ochrony motyli i sieci Natura 2000.

    d. Tablice informacyjne – przy rewitalizowanych łąkach na różnych obszarach Natura 2000 objętych projektem zaplanowaliśmy zamontowanie 20 sztuk dobrze ilustrowanych tablic informacyjnych. Na tablicach znajdzie się nazwa danego obszaru sieci Natury 2000, informacje o projekcie, występujących i chronionych na danym obszarze gatunkach oraz ewentualna informacja o wsparciu dalszej ochrony łąk z programów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-13.

    e. Broszury podsumowujące – na koniec projektu przygotujemy 2 broszury – jedną popularnonaukową, drugą naukową w nakładzie po 1000 egz. każda. Pierwsza z publikacji zostanie napisana przystępnym językiem, bogato ilustrować zdjęciami łąk, motyli i pracy człowieka. Rozkolportujemy ją wśród grupy docelowej projektu, w szczególności wśród rolników, doradców rolnośrodowiskowych, organizacji pozarządowych, służb ochrony przyrody, przedstawicieli gmin obejmujących obszary Natura 2000, naukowców. Publikacja naukowa, będzie zebraniem wyników prac naukowych oraz monitoringu i zostanie przygotowana przez naukowców, którzy z nami współpracują. Będzie cennym materiałem dla naukowców i osób zainteresowanych ochroną siedlisk otwartych in situ a w szczególności ochroną rzadkich gatunków motyli.

    f. Cokwartalne spotkania z rolnikami i innymi grupami docelowymi (przedstawiciele samorządu, organizacje społeczne, doradcy rolnośrodowiskowi, eksperci przyrodniczy). Poprzez regularne spotkania z udziałem naukowców i doradców rolnośrodowiskowych spróbujemy przełamywać deficyt wiedzy na temat Natury 2000 oraz PRŚ. Zachęcenie rolników do gospodarki proekologicznej i pro-przyrodniczej na łąkach, to dłuższy proces wymagający często pokonania barier psychologicznych.

Dzięki realizacji projektu przywrócona lub zapewniona zostanie ochronę właściwego stanu ekosystemów na powierzchni 950ha. Ponadto w wyniku projektu wprowadzone zostanie do programów rolnośrodowiskowych 950 ha łąk. Nasze doświadczenia w rewitalizacji cennych przyrodniczo łąk
Stowarzyszenia Eko-Unia od 2005 r realizuje programy czynnej ochrony łąk cennych przyrodniczo w ramach działań statutowych oraz projektu „Zieloni Kosynierzy” (2007-2009r). W projekcie Zieloni Kosynierzy wymiernym efektem była rewitalizacja opuszczonych łąk na terenie Dolnego Śląska. W efekcie objęto trwałą ochroną cenne siedliska na powierzchni ok. 153 ha rewitalizując je oraz zachęcając rolników do wejścia w programy rolnośrodowiskowe. Obecnie Eko-Unia sama gospodaruje na 53 ha łąk cennych przyrodniczo dzierżawionych od Lasów Państwowych oraz od osób prywatnych.

INSTYTUCJE REALIZUJĄCE PROGRAM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO:

http://www.pois.gov.pl/

http://www.mir.gov.pl/

http://www.mos.gov.pl/

http://www.ckps.lasy.gov.pl/

http://pois.nfosigw.gov.pl/

Więcej powiązanych artykułów
Załaduj więcej... Projekty Archiwalne

Zobacz również

Międzynarodowa Koalicja RT-ON

Od 2010 roku w Polsce działa Ogólnopolska Koalicja „Rozwój TAK-Odkrywki NIER…