Home ENERGIA DLA KLIMATU. Newsletter Energia dla Klimatu, Kwiecień/Maj 2020

Energia dla Klimatu, Kwiecień/Maj 2020

Możliwość komentowania Energia dla Klimatu, Kwiecień/Maj 2020 została wyłączona
0

„Teza, że Zielony Ład jest luksusem, na który nas nie stać, jest fałszywa. Bez niego padniemy ofiarą powodzi, susz, pożarów, podnoszenia się poziomu morza i pustynnienia. Co więcej, degradacja przyrody i topniejąca wieczna zmarzlina skonfrontują nas z nowymi nieznanymi wirusami”

Frans Timmermans
 

„Chwalcie łąki umajone,
Góry, doliny zielone,
Chwalcie cieniste gaiki,
Źródła i kręte strumyki”

Maryjna pieśń majowa
 

„Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,
Kto cię stracił”

Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz

„Bardzo smutny Dzień Ziemi”…pisały gazety w kwietniu 2020 r., kiedy płonął Biebrzański Park Narodowy. Zanim pod koniec kwietnia zaczęło trochę padać, w Polsce huczało już nie tylko o suszy, ale też o złym przygotowaniu do sytuacji pożarowych. „Państwo z papieru” jako hasło przypomniało się, kiedy okazało się, że potrzeba zrzutek pieniężnych obywateli na gaszenie pożaru. Nie mogliśmy uwierzyć, że w USA czy Australii straż nie radziła sobie z pożarem, bo często związane to było z ubezpieczeniem, że brakowało pieniędzy i do głowy nam nie przyszło, że to samo może spotkać nas już niedługo. A lato dopiero przed nami.

Zamknięci w domach podziwialiśmy zatem, jak „zdzicza” się przestrzeń publiczna od zwierząt, ale też łza się zakręciła, kiedy docierały obrazy poparzonych łosi czy spalonego orła bielika. Kolejne miasta ogłosiły też, że nie będą kosić trawników, jak wcześniej. W sumie dobre wiadomości. Zobaczymy czy tendencja się utrzyma, kiedy skończy się epidemia.  

Kiedy ludzie nie mogą się doczekać testów na obecność wirusa, a w wyniku suszy władze apelują o oszczędzanie wody, Polska Grupa Energetyczna działa jakby nigdy nic i mimo spadku produkcji domaga się pieniędzy. Zużycie węgla w Polsce dołuje – nie ze względu na ekologię, tylko coraz mniejszą opłacalność. Także budowa przez ZE PAK i PGE nowych odkrywek jest coraz mniej prawdopodobna, jednak oficjalnie żadna ze spółek tego dotychczas nie ogłosiła. Z kolei monopolista Polska Grupa Górnicza już teraz ma problemy z regulowaniem zobowiązań, ale wciąż nalicza za węgiel najwyższe na rynku stawki. To skutkuje ciągłym importem węgla do Polski – ostatnim razem statkiem z Kolumbii. Jednak o żadnej restrukturyzacji czy transformacji nie ma mowy. Chodzi o to, aby utrzymać nierentowną branżę jak najdłużej, byle by nie zadrzeć z górnikami. Naciski lobby węglowego są duże i z pewnością wpływają na to, jak Polska ustosunkowuje się do Zielonego Ładu UE. Kiedy piszę te słowa, 3 maja 2020, skojarzenia są dość historyczne – progresywna konstytucja 3 majowa została bardzo szybko zniweczona. Wielu możnych nie chciało zmieniać świata, woleli zrobić z Polski folwark, z eksportem zboża, z chłopem pańszczyźnianym i sielankowym magnatem na zagrodzie. Dzisiaj, kiedy sytuacja wymaga myślenia przyszłościowego, Polska stawia na autarkię, izolacjonizm, na polskie rozwiązania. Eksportuje zboże w dobie suszy, a importuje węgiel, kiedy rodzimy leży na hałdach. Ale czy tego chcemy czy nie, świat się zmienia. Być może nawet mięsożerni Amerykanie zaczną stawiać na mniej mięsa, albo takiego, które wymaga mniej energii i emituje mniej gazów cieplarnianych.

Kiedy cena ropy dołuje, a lodowce Grenlandii topnieją szybciej niż myśleliśmy, koncerny ruszają z zazielenianiem własnego wizerunku, aby pokazać nam, że to od nich zależy nasze bezpieczeństwo i dobrobyt. Shell ogłasza, że będzie zielony, ale stwierdza, że ludzie w przyszłości wciąż będą potrzebowali paliw kopalnych. PGE – to od „Zielono mi” – widzi się jako lidera OZE, chce spalać węgiel jeszcze w latach 40-stych. No i w końcu telewizja Polsat proponuje nam program „Czysta Polska”, kiedy inicjator tej akcji miliarder Solorz nie zamierza przestać kopać węgla brunatnego.

Musimy uważać. Nie tylko na koronawirusa i na naszych najbliższych. W tych czasach wszędzie będzie pełno szarlatanów. W Rosji Kaszpirowski już wraca do gry. W Polsce jego odpowiedniki hipnotyzują i marzą o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, o szybkiej kolei, i o odkrywce Złoczew. To oni właśnie bezprawnie, bez decyzji środowiskowej przekopują Mierzeję Wiślaną angażując nasze, podatników środki. Liczba zachorowań ciągle rośnie, ale ludzie już słyszą o otwartych galeriach handlowych. W sytuacji szoku ludzie są w stanie uwierzyć we wszystko – że będzie dobrze, pod warunkiem, że zostanie, jak było.

                                                                       Hanna Schudy

Odkrywki

Energetyka konwencjonalna

Klimat

OZE

Niska emisja

Odkrywki

Rzeczpospolita o odkrywkach
(źródło: stopturow.com

Barbara Oksińska odnosi się w artykule do listu otwartego wysłanego do Zygmunta Solorza-Żaka, pod którym podpisało się szesnaście organizacji pozarządowych (m.in „Rozwój TAK – Odkrywki NIE” i Stowarzyszenie Eko-Unia).

Czysta hipokryzja ZE PAK
(źródło: eko.org.pl)

W czwartek 23 kwietnia 2020 roku grupa organizacji pozarządowych wysłała list otwarty do Zygmunta Solorza-Żaka, głównego udziałowca węglowej spółki Zespół Elektrowni  Pątnów-Adamów-Konin S.A. List jest odpowiedzią na zainicjowany przez biznesmena „Program Czysta Polska”. Ogłoszenie programu latem 2019 r. zbiegło się w czasie z protestem mieszkańców regionu konińskiego poszkodowanych działalnością odkrywkowych kopalni węgla brunatnego należących do giełdowej spółki  ZE PAK SA.

Pod prąd

Ostatnie wydarzenia  w Koalicji RTON

List do ZE PAK, o jeziorach pokopalnianych, interesujących webinarach i innych dowiecie się z „Pod prąd”

Energetyka konwencjonalna

PGG nie z tego świata
(źródło:green-news.pl

„Polska importuje węgiel już ze wszystkich kontynentów poza Antraktydą, a na zwałach w kraju leży około 7 mln ton tego surowca”. W takich warunkach PGG liczy, że nie padnie jeszcze przez dekadę. 

Minister klimatu opiera przyszłość na atomie
(źródło: teraz-srodowisko.pl)

„W ciągu najbliższych 20 lat, stworzymy podobnej wielkości system zeroemisyjny. Chcemy go oprzeć na offshore (8-10 GW), energetyce jądrowej (6-9 GW) oraz fotowoltaice, biogazie i biomasie (łącznie ok. 20 GW). 

Problemy Polskiej Grupy Górniczej – import zza granicy, spadek wydobycia, koronawirus
(źródło: energia.rp.pl)

Związkowcy są wściekli na władze węglowej spółki, na polski rząd i na koncerny energetyczne, które ścinają zamówienia z polskich kopalń, a wciąż sprowadzają węgiel z zagranicy. Wstrząsnęła nimi informacja o tym, że do gdańskiego portu zawinął największy masowiec, jaki został dotąd obsłużony w polskim porcie. Przywiózł węgiel z Kolumbii dla Polskiej Grupy Energetycznej.

Czy czeka nas nacjonalizacja przemysłu paliwowego?
(źródło: pb.pl)

Branża paliwowa wciąż „wściekle lobbuje”, domagając się od państwa pieniędzy. Może to czas, aby przejąć koncerny, kiedy właśnie są bardzo tanie? To wcale nie jest odległe. „Przeniesienie aktywów węglowych do jednej państwowej spółki byłoby rozsądne” – ocenił w rozmowie z agencją Bloomberg prezes PGE Wojciech Dąbrowski.

Wielka Brytania hamuje ze spalaniem węgla
(źródło: green-news.pl)


Zamykanie elektrowni na węgiel i mniejszy popyt na prąd z powodu koronawirusa sprawiają, że emisja CO2 na Wyspach spadła aż o jedną trzecią. Brytyjczycy pokazują krajom takim jak Polska, że da się zmniejszać uzależnienie od węgla. Co jakiś czas informują, przez ile dni z rzędu ich system energetyczny nie wykorzystywał tego surowca. Najnowszy wynik wynosi 18 dni i jest najdłuższy od czasów rewolucji przemysłowej.

Problem suszy „na pewno” nie dotyczy elektrowni
(źródło: wiadomosci.onet.pl)

Z powodu suszy pojawiają się wątpliwości, czy nie dojdzie do blackoutu. W wielu miejscach Polski zaczyna brakować wody w studniach, a prognozy wskazują, że może być jeszcze gorzej. Brak wody nie stanowi jeszcze poważnego problemu, ale jeżeli będzie jej coraz mniej w rzekach, może mieć to wpływ na funkcjonowanie elektrowni- zabraknie wody do chłodzenia kotłów węglowych. Koncerny jednak zapewniają – wszystko jest ok.!

Koronawirus i spadki wydobycia i ceny węgla na całym świecie
(źródło: onet.pl)

Cen ujemnych znanych z sektora ropy nikt się nie spodziewa, ale skoro problemy zgłaszają nawet Rosjanie, to znaczy, że sytuacja jest poważna

Słaba kondycja ropy
(źródło: energia.rp.pl)

Ropa tanieje gwałtownie drugi dzień z rzędu i kosztuje już (marka Brent) mniej niż 29 dolarów za baryłkę. Rynek nie wierzy, że zmniejszenie wydobycia, zdoła wyrównać rekordowy spadek popytu.

Austria kończy z węglem
(źródło: gramwzielone.pl)

Austriacki koncern energetyczny Verbund zamknął swoją ostatnią elektrociepłownię na węgiel. Tym samym w Austrii nie produkuje się już energii z wykorzystaniem tego surowca, a do 2030 roku ten kraj ma wytwarzać energię elektryczną wyłącznie ze źródeł odnawialnych.

Najdroższy prąd hurtowy w Europie, ale odbiorca końcowy płaci tyle samo, co wcześniej
(źródło: gramwzielone.pl)

Od Polski wyższe ceny energii miały ostatnio tylko dwa kraje charakteryzujące się bardzo ograniczonymi zdolnościami importu od sąsiadów. To Grecja i Malta. Ceny energii w Polsce należały do najwyższych w Europie także we wcześniejszych kwartałach 2019 r. W czwartym kwartale najwięcej w Unii Europejskiej musiały płacić za energię, wliczając wszystkie opłaty i podatki, gospodarstwa domowe w Niemczech (31,49 c€/kWh) oraz w Danii (29,45 c€/kWh). W Polsce średnia cena dla gospodarstw domowych wyniosła 13,63 c€/kWh i nie zmieniła się w stosunku do wcześniejszego kwartału.

PGE chce spalać węgiel jeszcze w latach 40-tych. Skąd będzie go brać?
(źródło: biznesalert.pl)

Największy producent energii elektrycznej w Polsce Polska Grupa Energetyczna (PGE) może odejść od węgla w ciągu najbliższych 25 lat. – Potrzebujemy jednak większych środków Unii Europejskiej (UE) na transformację energetyczną i postawienie na odnawialne źródła energii – powiedział Wojciech Dąbrowski, prezes Polskiej Grupy Energetycznej

Rączkami kolumbijskich dzieci wprost do polskiej elektrowni
(źródło: biznesalert.pl)

Węgiel wysokoenergetyczny o niskiej zawartości siarki (prawdopodobnie nie więcej niż 135 tys. ton, bo więcej nie przejdzie przez cieśniny duńskie) z Kolumbii, którego producentem jest Drummond Company.

Klimat

Nie możemy odpuścić Zielonego Ładu – apel
(źródło: odpowiedzialny-inwestor.pl)

17 europejskich ministrów klimatu i środowiska – Zielony Ład stanowi nową strategię wzrostu dla UE, która może przynieść podwójne korzyści: stymulowania gospodarek i tworzenia miejsc pracy, przy jednoczesnym przyspieszeniu transformacji niskoemisyjnej.

Spadek emisji i co dalej?
(źródło: smoglab.pl)

Czy już czas, aby pokładać nadzieję w niespodziewany spadek emisji? Globalne misje CO2 spadną o 8 procent, czyli prawie 2,6 gigaton (Gt), do poziomów sprzed 10 lat. Taka redukcja rok do roku byłaby największa w historii, sześciokrotnie większa niż poprzednia rekordowa redukcja o 0,4 Gt w 2009 roku wynikająca spowodowana globalnym kryzysem finansowym i dwa razy większa niż łączna suma wszystkich poprzednich redukcji od końca II wojny światowej. Międzynarodowa Agencja Energii (MAE) ostrzega, że o ile ożywianie ekonomii po pandemii nie będzie wiązać się z inwestycjami w niskoemisyjne źródła energii, to może nastąpić wzrost emisji większy niż jej obecny spadek.

Temperatura rośnie szybko na biegunie polarnym
(źródło: smoglab.pl)

“Średnia roczna temperatura w Hornsundzie na Spitsbergenie w okresie 1979-2018 wzrosła o 1,14 stopnia C na dekadę. Te zmiany są ponad 6 razy większe niż zmiany globalne dla tego samego okresu” – podsumowuje w rozmowie z PAP współautorka badań hydrolożka prof. Marzena Osuch. Dodaje, że zgodnie z serwisem NOAA średnia globalna zmiana temperatury powietrza w tym okresie wynosiła 0,17 stopnia C na dekadę.

Choroby zakaźne zwiększają zasięgi przez zmianę klimatu
(źródło: healpolska.pl)

W cieniu koronawirusa śmiertelne żniwo zbiera inna choroba zakaźna – denga, przenoszona przez komary. Rozprzestrzenianie się dengi jest związane z nasilaniem się zmiany klimatu – więcej o tym w raporcie 

Pieniądze z ETS to nie żadna danina – o inwestycjach z ETS
(źródło: euractiv.pl)

Przychody z aukcji powinny być wykorzystywane na inwestycje w ograniczanie emisji. Według prezes Forum Energii tak jednak nie jest w praktyce. „W ubiegłym roku część wpływów do budżetu została przeznaczona na zamrażanie cen, czyli de facto dopłacanie do konsumpcji. My jednak powinniśmy inwestować: w pozbycie się smogu, sieci energetyczne, ekotransport, poprawę efektywności energetycznej. To może być element walki z kryzysem po pokonaniu pandemii”.

Zwiększenie ambicji – teraz jest czas na klimat
(źródło: euractiv.pl)

Na Słowacji nowy minister środowiska apeluje o zwiększenie ambicji w sprawie zmniejszenia emisji CO2 o 65 proc. zamiast proponowanych przez UE 55 proc. względem poziomu z 1990 r. Również z największej gospodarki Europy, z Niemiec, słyszymy zapewnienia o tworzeniu zielonego, niskoemisyjnego programu stymulacji gospodarki po koronawirusie.

Niemcy za zwiększeniem ambicji w redukcję emisji
(źródło: wnp.pl)

Merkel w przemówieniu poparła również nowy cel Komisji Europejskiej, zgodnie z którym kraje UE powinny do 2030 roku zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych do 55 proc. w stosunku do poziomu z 1990 roku. „Europa powinna do 2050 roku stać się pierwszym kontynentem neutralnym klimatycznie” – powiedziała kanclerz Niemiec.

Ubezpieczyciele zapewniają nam zmianę klimatu
(źródło: odpowiedzialny-inwestor.pl)

Niszczyciele klimatu tworzą znacznie większą sieć powiązań, niż można by się spodziewać. Zaskakujące jest to, że jednym z największych winnych przyspieszenia kryzysu klimatycznego są często pomijane w analizach duże towarzystwa ubezpieczeniowe.

Bioróżnorodność i ochrona klimatu to “szczepionka” na koronwirusa
(źródło: smoglab.pl)

“Zachowanie bioróżnorodności i ograniczenie kontaktu zwierząt z ludźmi może ograniczyć rozprzestrzenianie się patogenów” – o roli nauki w walce z pandemią pisze prof. Piotr Skubała z UŚ w Katowicach.

OZE

Raport IRENA
(źródło: irena.org)

Pierwszy globalny raport Renewables opublikowany  przez Międzynarodową Agencję Energii Odnawialnej (IRENA) stwierdza, że transformacja systemu energetycznego w kierunku OZE  mogłaby  zwiększyć łączne zyski globalnego PKB. Niemal czterokrotnie zwiększy też miejsca pracy w sektorze energii odnawialnej, zwiększy też zatrudnienie w zakresie efektywności energetycznej.

Chiny chcą „zalać” świat swoimi panelami?
(źródło: spidersweb.pl

27 marca chiński deweloper ogniw fotowoltaicznych poinformował o planach na najbliższe lata. GCL-SI planuje przejąć inicjatywę na światowym rynku PV, zaspokajając większość światowego zapotrzebowania. 

OZE do przodu mimo Trumpa
(źródło: odpowiedzialny-inwestor.pl)

 „100% Clean Energy Collaboration” obejmuje Kalifornię, Nowy Jork i innych liderów czystej energii w Stanach Zjednoczonych. Nowa inicjatywa została ogłoszona przez Sojusz Czystej Energii w dniu, nie inaczej, 3. kwietnia.

Bezpieczeństwo dostaw energii – OZE
(źródło: gramwzielone.pl)

Polska przygotowuje się do największej suszy od lat, a ponieważ kopalnie i energetyka są ogromnymi konsumentami wody, powstają pytania o zdolność do zapewnienia dostaw energii. Fotowoltaika jest bardzo wygodna dla systemu, ponieważ produkuje energię w czasie, kiedy jest to najbardziej potrzebne, czyli w ciągu dnia, kiedy występuje najwyższa temperatura i kiedy klimatyzatory pracują z pełną mocą. 

Niemcy: Spadek w spalaniu węgla, OZE do góry
(źródło: agora-energiewende.de)

W pierwszym kwartale 2020 roku produkcja energii elektrycznej w elektrowniach węglowych spadła o ponad jedną trzecią (minus 37 procent) w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego. Nastąpił wzrost produkcji energii elektrycznej z wiatru i słońca. Z powodu łagodnej zimy, zapotrzebowanie na energię elektryczną spadło w styczniu i lutym 2020 r.

W marcu popyt ponownie znacznie spadł ze względu na cięcia w produkcji w przemyśle wywołane epidemią.

OZE będzie mocne a węgiel stratny
(źródło: euractiv.pl)

W 2020 r. 46 proc. pracujących elektrowni węglowych będzie przynosić straty. Energetyka odnawialna i gaz już teraz wygrywają konkurencję z węglem na całym świecie. Jeżeli więcej rządów uwolni rynki energii elektrycznej, odsetek nierentownych elektrowni węglowych będzie znacznie wyższy.

Niska emisja

Wrocławskie pola irygacyjne pomogą zimą w przewietrzaniu miasta
(źródło: eko.org.pl)

List otwarty do władz Wrocławia o ochronę pól, które stanowią korytarz napowietrzający – ważny dla klimatu miasta, dla lepszego powietrza.

Emisje spadają, smog zabija rzadziej
(źródło: smoglab.pl)

Centrum Badań nad Energią i Czystym Powietrzem opublikowało raport dotyczący wpływu spadków emisji na zdrowie mieszkańców 21 europejskich krajów. Organizacja szacuje, że śmiertelność na choroby związane ze smogiem spadła przez ostatnie kilka tygodni o około 11 tysięcy przypadków.

Pyły i wirus – czy smog sprzyja wirusowi?
(źródło: tokfm.pl)

Debata trwa. Badania też. Nie mniej są podejrzenia, że zanieczyszczenie powietrza może sprzyjać rozprzestrzenianiu się koronawirusa. Naukowcy zastrzegają, że nie można mówić o nowej drodze zakażenia poprzez cząsteczki powietrza. Badanie próbek powietrza pod kątem obecności wirusa pozwala natomiast sprawdzić, czy wirus jest lub był w okolicy.

Kolejne poprawki „Czystego Powietrza” – czym tym razem się uda?
(źródło: globenergia.pl)

Na przełomie maja i czerwca będzie możliwość złożenia wniosków elektroniczne przez kanał gov.pl. To będzie centralny, ogólnopolski kanał dla klientów Czystego Powietrza. Piotr Woźny, prezes NFOŚiGW  powiedział, że program musiał przejść bardzo dużo uproszczeń, by sektor bankowy mógł obsługiwać obywateli. Podpisanie porozumienia jest dopiero początkiem drogi do tego, by jesienią, jeszcze przed rozpoczęciem sezonu grzewczego banki były gotowe do udzielenia kredytów i do ich częściowego umarzania.


Redakcja:

Urszula Bugajewska, Radosław Gawlik, Hanna Schudy,
Witold Miklaszewski, Paweł Pomian

Wydaje Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA przy współpracy przedstawicieli Ogólnopolskiej Koalicji
„Rozwój TAK – Odkrywki NIE”.
Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA, ul. Białoskórnicza 26, 50-134 Wrocław

Załaduj więcej... ENERGIA DLA KLIMATU. Newsletter

Zobacz również

Energia dla Klimatu wrzesień/październik

„Mamy erę klimatycznej niesprawiedliwości” ONZ „Bardzo pragnę, abyśmy byli w stanie na now…